Ridders en Kastelen


Algemeen
Ridders en kastelen spreken enorm tot de fantasie. De jongens willen nu en later “Ridder” worden. De meisjes jonkvrouwen en prinsessen, die gered moeten worden van vuurspugende draken.

Inleiding
Kringgesprek
Wie is er wel eens in een kasteel geweest. (verzamel foto’s van kastelen)
Wat zie je in een kasteel?
Wie wonen er in een kasteel?
Wat zijn ridders en hoe zien ze er uit?
Wat doen ridders?
Waarom werd een kasteel gebouwd?

Poppenhoek
Wie thuis een ridderharnas, helm of zwaard heeft mag het mee naar school nemen. Met nog wat prinsessenjurken erbij kan er heerlijk gespeeld worden. Een stokpaardje, een narrenpak, jongleerballen, een spinnenwiel, een borduurwerkje zijn ook leuke attributen.

Taalontwikkeling (1)
De “K” van Kasteel.
Welke woorden beginnen met de letter “K”.
Wat rijmt er allemaal op “Kasteel”
Zoek alle letters “K” in een stukje tekst en zet er een cirkel om. Voor het gemak het stukje tekst vergroot kopieren.
Hoeveel keer zie je het woord “Kasteel” in de tekst staan?

Taalontwikkeling (2)
Wat is “ridderlijk”. Wanneer ben je dat?
Een fiets wordt ook wel “stalen-ros” genoemd, waar komt dat vandaan?
Iemand tegen je in het harnas jagen – iemand ergeren of boosmaken.
In het harnas sterven – Doodgaan tijdens het werk dat je het liefste doet.
Luchtkastelen bouwen – Dingen bedenken die niet echt gemaakt kunnen worden.
Ergens de draak mee steken – iets belachelijk maken.
Dat is je stokpaardje – Daar heb je het altijd over.
Iets hoog in het vaandel hebben staan – Iets heel belangrijk vinden.

Geschiedenis
Wat aten en dronken ze? Wat deden ze ‘s avonds, er was nog geen TV? Als een ridder thuis was, omdat er geen veldtochten waren, wat deed hij dan? (Praten, verhalen vertellen, schaken, zingen) Waar speelden de kinderen mee, welke spelletjes deden ze? (tollen, touwtjespringen, dobbelspelletjes, blindemannetje)
Wat zou je zelf doen als er helemaal geen TV of computer meer was? Hoe zou je dat vinden?
Er waren geen ramen in de vensters, hoe hielden ze het dan warm? (kleine vensters, veel tapijten en wandkleden, veel laagjes kleren aan, openhaard, allemaal in één kamer, vroeg naar bed.)
De jonkvrouwen hadden allemaal bediendes, ze hoefden zelf niets te doen in het huishouden. Wat deden zij zoal als tijdverdrijf? (borduren, spinnen, weven, zingen)
Soms waren er feesten. Dan werden er grote feestmaaltijden bereid. Er waren jongleurs, narren, zangers, dansers, troubadours, poppenspelers, muzikanten en nog veel meer. Leuk om ook wat middeleeuwse muziek te laten horen.

Maak een lijst van dingen die er toen nog niet waren en plak er plaatjes bij.

Rekenen (1)
Sterke muren maken. Onderzoeken met lego of duplo. “In verband bouwen” is sterker dan stapelen. Ga buiten kijken hoe de muren er uitzien. Hang een groot stuk papier tegen een muur. Neem wat wascokrijtjes. Met een plat krijtje over het vel wrijven, zodat je het reliëf goed kunt zien.

Rekenen (2)
Hoe werd er vroeger een kasteel gebouwd? Wat was er voor nodig? Welke plek was het handigst om een kasteel te bouwen? (bij water)
Hoe kunnen wij een kasteel bouwen. Wat hebben we nodig. Waar kunnen we het kasteel het beste bouwen?
Opdracht (voor drie tot vier kinderen): ons kasteel heeft vier torens, een poort en een ophaalbrug. Kantelen, schietgaten en een binnenplaats.

Veters strikken
Er staat één toren (lus) op je kasteel (schoen). Daar komen de ridders aangereden (de andere veter die er omheen geslagen wordt). Ze gaan door de poort naar binnen (de opening die er gekomen is). Twee troepen ridders trekken aan de touwen. (trekken aan de dubbele lussen). En klaar is Kees de Ridder.
Als je van triplex wat schoentjes uitzaagt en vier gaatjes er in boort, dan heb je heel simpel leuke oefenschoentjes. Schilderen, lakken en een leuke veter erdoor.

Spelles in de speelzaal
De ridders en de draak.
Aan één kant van de speelzaal staat een kasteel, gemaakt van matten en banken. Hier wonen de jonkvrouwen en ridders. Aan de andere kant van de speelzaal is het hol van een gevaarlijke slapende draak. Elke keer probeert één ridder de groep aan te voeren. Hij sluipt voorop, de anderen er achteraan, naar de draak. Daar tikt hij zachtjes de draak wakker. De draak probeert dan zoveel mogelijk ridders en jonkvrouwen te vangen. Elke draak krijgt drie kansen, daarna tellen hoeveel gevangenen er zijn.
Jonkvrouwen en ridders die het nog wat eng vinden mogen in het kasteel blijven zitten.

Jongleren met pittenzakken.
In de lucht gooien en vangen.
In de lucht gooien – klap – vang.
In de lucht gooien – klap – klap – vang.
In de lucht gooien – draai – vang.
In de lucht gooien – tik de grond aan – vang.
Met twee pittenzakken jongleren; heel moeilijk!

Afsluitend spel:
De nar zit bij de mand met pittenzakken. Hij probeert alle zakjes er één –voor – één uit te gooien. Als de mand leeg is keert hij hem om. De anderen proberen zo snel mogelijk alle zakjes weer terug in de mand te krijgen. Het is misschien wel handig om een bepaalde tijd af te spreken.

Boeken
Foeksia de miniheks door Paul van Loon. Een van de verhalen heet: Foeksia en het zandkasteel.
Joris en de draak door Christopher Wormell ISBN 90-257-3602-5
Ridder Rikki door Guido van Genechten. ISBN 9789044806076
Een beroemd ridderverhaal is: “Sint Joris en de draak”. Zie bij de Scoutsite

Expressie
Een ridderhelm of jonkvrouwmuts maken
Zie voorbeelden. De helm inknippen, passend vastnieten, bovenkant bij elkaar nieten. Het vizier eerst uitknippen, de rest uitprikken. Met twee splitpennen vast zetten. Een paar slierten crepepapier erop.
De jonkvrouwmuts uit laten knippen. In vorm rollen en vastnieten. Daarna versieren en een paar slierten crepepapier erop.

Groepswerk kasteel
Vier kinderen maken de voorkant van een kasteel. Maken er kantelen op en plakken er stenen op. Knippen en plakken een poort met een ophaalbrug. Als allevier klaar zijn niet de juf ze aan elkaar vast. Alle vier één torentje maken en er in plakken.

Vouwen
Een nar, een kasteel en een poppenkast

Een nar op een stokje
Vorm van een krant een prop en steek er een stok in. Maak er met stroken krant en plaksel een hoofd van, met een neus, mond en holletjes voor de ogen. Laten drogen en daarna in huidskleur schilderen. Daarna ogen, mond, wangen schilderen. Lakken. Van crepepapier een mutsje en kraag maken.

Wandkleed
Voor elk kind een lapje stof waarop het kan borduren, plakken of tekenen. Vraag iemand de lapjes aan elkaar te naaien tot een groot wandkleed.

Een harp
Neem een driehoekig stuk stevig karton. Teken er een harp op. Maak gaatjes met een 23 ringsperforator, een gewone perforator of een gaatjestang. De kinderen kunnen gaan rijgen. Ze kunnen één draad voor twee snaren gebruiken en dan vastknopen aan de achterkant. Neem steeds een andere kleur. De zijkanten versieren met goud- of zilververf, –papier of glitters.

Wasco muur
Plak een groot vel papier op een muur. Neem een wascokrijtje. Beweeg dat plat over het vel, zodat je een afdruk van de muur krijgt.

Materiaal

Liedjes en versjes Barrelie Warrelie Woen (A. M G. Schmidt) In ‘t land van Barrelie Warrelie Woen, daar staat een groot kasteel. De deur is blauw en ‘t dak is groen, de torentjes zijn geel. Wie woont daar in, wie zit daar in? Daar woont de poppenkoningin. Ze heeft een kuiltje in haar kin en schoentjes van fluweel. Ridder Martijn en ridder Koen Ridder Martijn en ridder Koen zeurden bij de koning: ‘We hebben niks te doen.’ ‘Kom,’ zei de koning, ‘versla dan eens een draak.’ ‘Een draak? He nee, dat doen we al zo vaak.’ Pomperdepom pomperdepom, pomperdepom pomperdepom pomperdepom pomperdepom, pomperdepom pom pom. Pomperdepom pomperdepom, pomperdepom pomperdepom Pomperdepom pomperdepom, pomperdepom pom pom. Ridder Martijn en ridder Koen zeurden bij de koning: ‘We hebben niks te doen.’ ‘Kom,’ zei de koning, ‘red dan eens een prinses.’ ’n Prinses? He nee, we hebben er al zes.’ Pomperdepom enz. Ridder Martijn en ridder Koen zeurden bij de koning: ‘We hebben niks te doen.’ ‘Kom,’ zei de koning, ‘ga rijden op het paard.’ ‘Het paard? He nee, dat zwiept zo met z’n staart.’ Pomperdepom enz. Ridder Martijn en ridder Koen zeurden bij de koning: ‘We hebben niks te doen.’ ‘Kom,’ zei de koning, ‘regeer dan maar het land.’ ‘Ga zitten op de troon. Ik ga wel aan de kant. Pomperdepom enz. Ridder Martijn en ridder Koen moesten toen regeren. Wat was er veel te doen. Steeds dat gezeur, steeds wat aan de hand.. En de koning? Die.. lag voortaan op het strand. (haha!) Het meisje met nylon haren Over het water van Sint-Goedelare daar zat een meisje met nylon haren zat in een toren gevangen, van steen, zat in een toren alleen was eens een vissertje, was er gaan varen over het water van Sint-Goedelare kwam bij het torentje aan zag er het meisje staan "kom" zei het vissertje "blijf er niet zuchten, over het watertje zullen we vluchten is er geen trappetje, is er geen poort, is er geen zilveren koord?" "Ach," zei het meisje met nylon haren, "'k zit in die toren al zo lange jaren nergens een trappetje, nergens een tree, nooit kom ik weer naar benee". Arm klein meisje, zat daar gevangen traantjes druppelden over haar wangen, vielen omlaag langs de toren van steen, druppelden één voor een Omdat het zóveel traantjes waren, steeg er het water van Sint-goedelare, steeg ook het bootje tot vlakbij het raam nu waren zij tezaam Nu ging het meisje met nylon haren samen met het vissertje schuitje varen over het water en onder de brug nooit kwamen zij terug. De draak van Grindel Gron door Shel Silverstein (uit: Licht op zolder) Ik ben de draak van Grindel Gron mijn adem is heter dan de zon en komt er een ridder op mij toe dan maak ik van hem een barbecue dan krijgt hij een korstje rondom Soms kruist een lieflijke dame mijn pad ik zet haar in vuur en vlam dat is natuurlijk zo droevig als wat ik huil er wel eens van.. want ik lust die dames liever wat rauw maar zo krijg ik ze nooit te pakken als ik ze vurig benaderd heb zijn ze meteen doorbakken. Ridder Vogelenzang en Spoken in het kasteel van A. M. G. Schmidt (uit: Ziezo)

Naar boven